Pulur Höyük’te 3 bin yıllık ‘insan yüzlü’ seramik kap kesimi bulundu

Aziziye ilçesine bağlı Ömertepe Mahallesi’ndeki Pulur Höyük’te birinci olarak 1960’ta Dr. Hamit Zübeyir Koşay ve Macar arkeolog Hermann Vary başkanlığında hafriyat yapıldı. 250×100 metre boyutlarında ve 17 metre yüksekliğindeki Pulur Höyük’te ikinci hafriyat çalışmasına Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca yapılan müsaadeyle 2021 yılında başlandı.

Erzurum Müze Müdürlüğü başkanlığında, bilimsel danışmanlığını Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Kısmı’nda öğretim üyesi Dr. Rabia Akarsu’nun yaptığı hafriyatta ikinci devir çalışma sona erdi. 18 Temmuz’da başlayan ve 2 aya yakın süren hafriyatta değerli bulgular elde edildi.

Bölgede milattan evvel 4’üncü binyıl ortalarından 2’nci binyıl ortalarına kadar varlığı bilinen ve Erzurum’daki ‘Karaz Kültürü’ ismi verilen Tunç Çağı kültürünün sağlam ve net mimari izleri ortaya çıkarıldı. 

MİMARİ İZLERE ULAŞILDI

Höyükte, milltan önce 2 bin 500- 2 bin 300 yıllarında taş temeller açığa çıkarılarak mimari izlere ulaşıldı.

Hayvancılık, tarım, dokumacılık, seramik üretimi üzere ekonomik faaliyetler hakkında bilgi veren çok çeşitli taş bulunan höyükten obsidyen, kemik aletler, pişmiş toprak tezgah yükleri ve ağırşaklar, seramik ve ocak üretiminde kullanılan kil topakları, günlük hayata yönelik karakteristik parlak yüzeyli çanak çömlekler, boncuk, iğne, minyatür kap üzere süs nesneleri, tapınım ile ilgili figürinler, kutsal ocaklar üzere çeşitlilik arz eden varlıklı envanter eser gün yüzüne çıkarıldı.

Pulur Höyük’te bu yıl yapılan hafriyatlarda ise kabartma tekniğinde insan yüzünün tasvir edildiği seramik kap modülü bulundu. Doğu Anadolu’da örneğinin yok denecek kadar az olduğu eser, hafriyat heyetini heyecanlandırdı. Ritüel maksatlı kullanılan bu kapların Doğu Anadolu’da Erken Demir Çağı’nda varlığı, Pulur Höyük kazılarında tespit edildi. 

‘KARAZ KÜLTÜRÜ’NDEN MİMARİ İZLER

Pulur Höyük’teki kazılara bilimsel danışmanlık eden Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Kısmı’nda öğretim üyesi Dr. Rabia Akarsu, yaklaşık 2 ay süren hafriyatlar sırasında Kuzeydoğu Anadolu’nun erken devirlerine ait çok bilinmeyen bahisleri anlamaya başladıklarını söyledi.

Geçen yıl en geç periyot olan Erken Demir Çağı’ndan Tunç Çağı ortalarına kadar kesintisiz tabakalanmanın ortaya çıkarıldığını belirten Akarsu, şunları kaydetti:

“Bu yılki gayemiz, tespit ettiğimiz arkeolojik devirlere ait daha ayrıntılı bilgilere ulaşmak oldu. Bölgede M.Ö. 4’üncü binyıl ortalarından 2’nci binyıl ortalarına kadar varlığı bilinen ve ‘Karaz Kültürü’ ismi verilen Tunç Çağı kültürünün sağlam ve net mimari izleri bu yılki çalışmalarla ortaya konmaya başladı. Erken Tunç Çağı’ndan Orta Tunç Çağı’na geçiş sürecinde yaklaşık olarak M.Ö. 2 bin 500- 2 bin 300 yıllarında Anadolu’nun öbür bölümlerinde olduğu üzere Erzurum bölgesinde de sosyoekonomik manada dinamik bir sürece işaret eden taş temellerinin açığa çıkardığımız mimari izlere ulaştık.

Söz konusu geçiş sürecinde hayvancılık, tarımcılık, dokumacılık, seramik üretimi üzere ekonomik faaliyetler hakkında bilgi veren çok çeşitli taş, obsidyen, kemik aletler, pişmiş toprak tezgah tartıları ve ağırşaklar, seramik ve ocak üretiminde kullanılan kil topakları, günlük hayata yönelik karakteristik parlak yüzeyli çanak çömlekler, boncuk, iğne, minyatür kap üzere süs nesneleri, tapınım ile ilgili figürinler, kutsal ocaklar üzere çeşitlilik arz eden varlıklı envanter eser açığa çıkarılmıştır. Bu yapıtların bilimsel çalışmaları, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Pulur Höyük hafriyat laboratuvarında yapılmaktadır.” 

‘KABARTMA İNSAN YÜZÜ BİZİ HEYECANLANDIRDI’

Pulur Höyük’teki hafriyatlarda kendilerini heyecanlandıran eser bulduklarını anlatan Akarsu, “Bizi heyecanlandıran değerli buluntu kabartma tekniğinde insan yüzünün tasvir edildiği seramik kap modülü oldu. Erken Demir Çağ’a tarihlenen buluntular ile birlikte çıkardığı bu yapıtın emsal bir örneği Doğu Anadolu’da yok denecek kadar azdır. Bölgede bu kadar güzel korunabilmiş bir öbür emsal örnek yoktur. İnsan yüzünün seramik kaplar üzerinde işlenmesi bilhassa Erken Tunç Çağı’nda Batı Anadolu’daki kıymetli merkezlerde yaygındır. Ritüel gayeli kullanılan bu kapların Doğu Anadolu’da Erken Demir Çağı’nda varlığını Pulur Höyük kazılarında tespit etmeyi başardık. Bu ve öteki açığa çıkardığımız bulgularımız gösteriyor ki, Erzurum-Pulur Höyük üzere kıymetli bir arkeolojik yerleşimde uzun yıllar devam edecek hafriyatlarda daha da bilmediğimiz bilgilere ulaşmaya devam edilecek” diye konuştu. 

Related Posts

BirGün ve Akit’in manşetinde İmam Hatipliler var

Birgün gazetesi ve Akit gazetesi bugünkü manşetine İmam Hatip Lisesi mezunlarını taşıdı. Birgün gazetesi, SOL Parti PM Üyesi Alper Taş’ın …

Yaklaşık 100 yıllık tarihiyle gramofon severlerin beğenisini topluyor

Yaklaşık 100 yıllık tarihiyle gramofon severlerin beğenisini topluyor Antikacı Burak Buzlu: “1910’lardan nadir ve güzel bir gramofonumuz var …

Mucize gerçek oldu: 320 gram doğan bebek 5 ay sonra annesinin kollarında

Balıkesir’de yaşayan Çakır ailesi birinci çocuklarını kucaklarına almayı beklerken Emine Çakır, şimdi 24 haftalık gebeyken sancıları nedeniyle …

Aslı Akarsakarya’nın hikaye dünyasından kalan sarsıcı gerçekler

Mehmet Haktan Aslı Akarsakarya ismini birincinin 2009’da ‘Düşe Kalka’ isimli hikaye toplamıyla Yaşar Nabi Nayır Ödülü’nü aldığında duyduk. Genç …

Kraliçe II. Elizabeth’in birbirinden ilginç şapkaları!

8 Eylül 2022 tarihinde hayatını kaybetmesiyle dünya gündeminde yankı uyandıran İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, 70 yıllık saltanatından çok …

Örümceklerden kurtulmak hiç bu kadar kolay olmamıştı! Bu bitkiyi meskeninize koyarak örümceklerden kurtulun

Örümcekler en istenmeyen mesken zararlılarından biridir ve birebir vakitte en yaygın olanlardan biridir. Bu ürkütücü sürüngenler yalnızca …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.